Historia

Historii Duszpasterstwa Akademickiego KUL nie sposób oddzielić od historii samej uczelni. Od początku istnienia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jego władze zwracały uwagę na rozwój duchowy studentów. Początkowo obowiązek opieki duszpasterskiej nad studentami należał do dyrektorów Konwiktu Księży Studentów, którymi byli: o. Jacek Woroniecki OP, a po nim ks. Władysław Korniłowicz. W tym czasie, a był to okres międzywojenny, wiele uwagi poświęcano pracy w organizacjach religijnych, takich jak: „Odrodzenie”, „Sodalicja Akademików”, Koło Misjologiczne, a przez pewien czas „Pomoc Bliźniemu” oraz „Hetmania”, której celem było propagowanie życia towarzyskiego i kulturalnego w duchu katolickim.

Pierwszym duszpasterzem akademickim po II wojnie światowej był ks. prof. Paweł Iliński, a po nim, w roku 1946, obowiązki duszpasterza objął o. Jerzy Mirewicz SJ. Istniały wtedy Sodalicje Mariańskie i Iuventus Christiana oraz „Caritas Academica”. Po rozwiązaniu organizacji w dniu 3 listopada 1949 życie religijne skoncentrowało się przy kościele. Od 1951/52 pomocnikiem o. Mirewicza był o. Stefan Miecznikowski SJ. Od jesieni 1957 posługę duszpasterską prowadzili o. Tomasz Rostworowski SJ i ks. Zbigniew Frączkowski SJ. W latach 1958-1967 często zmieniali się duszpasterze. W tym czasie pracowali kolejno ojcowie jezuici: Jan Piwiński, Tadeusz Bogucki, Tadeusz Koczwara, Edward Czermiński i Jerzy Szelmeczka.

W roku 1967 ośrodek duszpasterski przy KUL otrzymał rangę Ośrodka Diecezjalnego. O. Hubert Czuma SJ został duszpasterzem diecezjalnym, jego współpracownikiem był o. Mieczysław Wołoszyn SJ. Na początku roku 1971/72 duszpasterzem diecezjalnym został o. Andrzej Koprowski SJ. Po nim tę funkcję pełnili kolejno o. Jerzy Świerkowski SJ, o. Jerzy Białek SJ, o. Janusz Warzocha SJ i o. Leszek Mądrzyk SJ. W 1997 Abp J. Życiński powołał nowy Ośrodek Archidiecezjalny DA przy ul. Staszica. Kolejnym Duszpasterzem był o. Wiesław Kulisz SJ, a od czerwca 2003 przełożonym duszpasterzy akademickich jest o. Andrzej Batorski SJ, z którym współpracowali o. Piotr Lenart SJ i o. Piotr Twardecki SJ
Obecnie, po pożegnaniu o. Rafała Sztejki, w DA pełnią posługę o. Andrzej Batorski, o. Piotr Twardecki oraz o. Zbigniew Leczkowski.
Dotychczasowy profil pracy wyznaczany był przez Komisją Episkopatu do spraw Duszpasterstwa Akademickiego; ponadto wyznaczali go sami studenci, ich zapotrzebowania religijne, ogólnie panująca sytuacja społeczno – polityczna w kraju, jak również sama osobowość duszpasterzy.

Obecne formy działalności tego Ośrodka Duszpasterstwa, które są owocem doświadczenia kolejnych lat pracy, można przedstawić przy pomocy kilku kręgów.

Pierwszy, najszerszy, to spotkanie poprzez liturgię i posługę sakramentalną, kierownictwo duchowe oraz rozmowy indywidualne w pokoju dyżurów duszpasterzy. Codzienna Eucharystia połączona z homilią jest dla wielu istotnym punktem odniesienia i jednocześnie formą stałej formacji chrześcijańskiej. Zgodnie z rytmem roku liturgicznego przeprowadzane są trzy serie rekolekcji: jedna w Adwencie i dwie w Wielkim Poście. Ponadto są organizowane rekolekcje dla kandydatów na studia oraz na rozpoczęcie roku akademickiego. Wielkim wydarzeniem w życiu kościoła akademickiego jest doświadczenie Liturgii Triduum Paschalnego, które stanowi kontynuację wspaniałych owoców pracy, jakie pozostawił po sobie w tutejszym środowisku ś.p. ks. Franciszek Blachnicki i ks. Wojciech Danielski. Doświadczenie paschalne wieńczy Wieczernik Wspólnoty Kościoła Akademickiego. W czasie czuwania przed Zesłaniem Ducha Świętego ma miejsce odnowienie sakramentu Bierzmowania.

Drugi krąg, mający na celu poszerzenie osobistej formacji religijnej, to różne formy i rodzaje katechezy. Od dłuższego czasu dwa razy w tygodniu odbywają się spotkania w ramach katechezy akademickiej, podczas której są podejmowane zagadnienia istotne dla młodzieży akademickiej. Są omawiane m.in. takie tematy jak: poszukiwanie sensu życia, pojęcie dobra i zła, dynamika i przeżywanie wiary, miłość, małżeństwo, rodzina, przyszła praca zawodowa, miejsce człowieka wierzącego w społeczeństwie i państwie itd. W latach osiemdziesiątych taka forma katechezy cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. W ostatnich latach forma katechezy uległa pewnej zmianie i obecnie ma na celu przybliżanie treści Katechizmu Kościoła Katolickiego, i nauczania Jana Pawła II. Bardzo ważnym sektorem działalności Duszpasterstwa jest katecheza przedmałżeńska prowadzona cenioną metodą dynamiki małych grup. Twórczynią tej propozycji jest pani prof. Maria Braun – Gałkowska. Kursy odbywają się w trzech cyklach: jesiennym, wiosennym i letnim. Oprócz tego w każdym roku zawiązuje się grupa katechumenów, przygotowujących się do przyjęcia sakramentów inicjacji chrześcijańskiej. Jeszcze inną formą pogłębienia wiary są „Rekolekcje pośród życia” według metody św. Ignacego z Loyoli, które od szeregu lat są organizowane na początku drugiego semestru. Trwają one cztery tygodnie i cieszą się dużym zainteresowaniem ze strony studentów. W ramach stałej formacji od dziewięciu lat DA organizuje spotkania z cyklu „Duchowość Kobiety i Mężczyzny” starając się pogłębić tematykę związaną z ludzką seksualnością, relacjami i odpowiedzialnością. Od tego roku rozpoczęliśmy nową serię spotkań pod wspólną nazwą „Sztuka Życia” będące okazją do omawiania ważnych problemów związanych z ludzkim rozwojem.

I wreszcie trzeci krąg, najbardziej bliski temu, co jest celem działalności Duszpasterstwa: budowanie w środowisku akademickim wspólnoty uobecniającej Boga i będącej znakiem zjednoczenia ludzi z Bogiem. W jego ramach działają liczne ruchy i stowarzyszenia katolickie: Odnowa w Duchu Świętym, Ruch „Światło – Życie”, Wspólnoty Życia Chrześcijańskiego (CVX – dawne Sodalicje Mariańskie). Poza wymienionymi ruchami i stowarzyszeniami spotykają się liczne grupy: Grupa Lektorów pełniąca posługę liturgiczną w Kościele Akademickim oraz Grupa Misyjna, prowadzona przez Ojców Białych i Siostry – Misjonarzy z Afryki. Z inicjatywy studentów zaangażowanych w grupy DA prowadzony jest punkt sprzedaży książek i czasopism o tematyce religijnej jako rodzaj apostolstwa ludzi świeckich. Od kilku lat istnieje Rada Duszpasterstwa Akademickiego, która skupia przedstawicieli poszczególnych wspólnot i poprzez regularne spotkania koordynuje wiele inicjatyw DA oraz ułatwia współpracę pomiędzy poszczególnymi grupami.

Inną specyficzną inicjatywą Diecezjalnego Ośrodka Duszpasterstwa Akademickiego jest jednodniowa Studencka Pielgrzymka do Sanktuarium Matki Bożej w Wąwolnicy, organizowana w październiku, na początku nowego roku akademickiego. Ponadto cieszą się popularnością sierpniowa pielgrzymka na Jasną Górę (grupa dziewiąta od początku jest organizowana przez DA KUL), następnie obozy zimowe i letnie, rajdy, dni skupienia, czuwania modlitewne. Niektóre z tych inicjatyw są organizowane przy współpracy duszpasterstw lubelskich uczelni. Stanowi to cenne doświadczenie, integrujące całe środowisko akademickie naszego miasta.

W grudniu 1995 po raz pierwszy zostało zorganizowane Forum Młodzieży Akademickiej na temat: „Być chrześcijaninem we współczesnej Polsce”. Inicjatywa ta spotkała się ze znacznym zainteresowaniem ze strony studentów i jest kontynuowana. W 2004 roku odbędzie się już 10 Forum.

Jedną z form służby całemu środowisku jest poradnictwo psychologiczne i rodzinne prowadzone przez pracowników i absolwentów KUL. Pierwsze skierowane jest do osób przeżywających różnorakie trudności życiowe, problemy, konflikty małżeńskie, rodzinne. Drugie jest formą pomocy narzeczonym i małżeństwom. Od bieżącego roku akademickiego rozpoczął swą działalność Punkt Konsultacji Naturalnego Planowania Rodziny. Działalność duszpasterstwa skupia się głównie wokół Kościoła Akademickiego. Swoją opieką Duszpasterze otaczają także Akademik Żeński KUL na Poczekajce.

Gdy w roku 1967 Ośrodek przy KUL otrzymał rangę Ośrodka Diecezjalnego oznaczało to wówczas otwarcie się na całe środowisko akademickie Lublina. Dziś poszczególne uczelnie posiadają już swoich Duszpasterzy, jednak Ośrodek KUL pozostaje otwarty na studentów innych uczelni i wielu z nich z naszej posługi korzysta.

Środowisko akademickie ma swojego patrona. Za zgodą metropolity lubelskiego abp. Bolesława Pylaka 20 maja 1993 r. odbyła się w Kościele Akademickim KUL uroczysta inauguracja kultu Piotra Jerzego Frassatiego. Uroczystość poprzedziło triduum modlitwy i spotkań kulturalno – rekreacyjnych z udziałem studentów i środowiska akademickiego Lublina. Tego typu triduum stało się już tradycją DA i także dzięki temu postać Piotra Jerzego staje się coraz bardziej znana w tym środowisku. Z inspiracji studentów i duszpasterzy zostało powołane Stowarzyszenie im. bł. Piotra Jerzego Frassatiego „Frassatianum”.

Ta krótko nakreślona historia i ukazana panorama prac Ośrodka Duszpasterstwa Akademickiego przy KUL w bardzo skrótowy sposób odzwierciedlają rytm życia tego środowiska, które ze względu na swą specyfikę i aktualną sytuację w kraju podlega ustawicznym zmianom.

Wspólnota wspólnot

Czas studiów to ważny czas w życiu i trzeba go dobrze wykorzystać, nie tylko na naukę, ale na pogłębianie wiary, indywidualną formację czy nawiązanie przyjaźni. Duszpasterstwo akademickie daje taką możliwość, pod warunkiem że chce się z tego skorzystać. Duszpasterstwo Akademickie KUL w Lublinie z uwagi na swoją specyfikę i różnorodność propozycji tym bardziej nam to umożliwia.

Kościół Akademicki

Nasze duszpasterstwo, istnieje od początków działalności uniwersytetu, to jest od 1918 r., ale dopiero od 1946 r. opiekę duszpasterską sprawują nad nim ojcowie jezuici. Mówiąc o nim chcemy zacząć od centrum, wokół którego koncentruje się życie duszpasterstwa. Jest to Kościół Akademicki p.w. Świętego Krzyża. Jest on integralną częścią uczelni, a przez to jedynym takim miejscem w Polsce. Tym samym podkreślony jest katolicki charakter naszej uczelni. Nie wyobrażam sobie istnienia KUL-u bez Kościółka Akademickiego – mówi Monika, studentka 2 roku psychologii. – Dzięki niemu tworzy się niepowtarzalna atmosfera uczelni.

To w tym miejscu spotykamy się na modlitwie, wspólnotowych Eucharystiach, czuwaniu przy Krzyżu. Szczególnym dniem jest piątek, często też nazywany świętem naszej wspólnoty. Tego dnia jest całodzienne wystawienie Najświętszego Sakramentu, zakończone modlitwą uwielbienia i uroczystą Eucharystią. Gromadzi ona społeczność akademicką, a także wiele osób starszych, przyciąganych wyjątkowością tego miejsca. Kościół ten nigdy nie jest pusty. Można w nim spotkać wielu młodych ludzi z Pismem świętym czy różańcem. Jest to świadectwo umacniające w wierze nie tylko nas studentów, ale także duszpasterzy, co sami przyznają:

W tym miejscu jest coś z tajemnicy – mówi o. Robert Bujak SJ – którą bardzo głęboko przeżywa się będąc tutaj, a której wartość docenia się tak naprawdę dopiero wtedy, kiedy odchodzi się z tego środowiska. Bardzo wyraźnie tutaj widać jak wiara przeplata się z życiem.

Kręgi

Bogactwo Kościoła tkwi w jego różnorodności. Człowiek szukający może znaleźć w nim swoje miejsce. Można to porównać do kolorowej mozaiki, w której poszczególne elementy tworzą jedną całość, w której każdy element jest ważny, a wyjęty z całości staje się niepełny.

Nasze duszpasterstwo będące małym Kościołem tworzy taką mozaikę, składającą się z wielu wspólnot, inicjatyw i przedsięwzięć. Spoiwem łączącym te elementy jest Jezus. On pomaga budować nam jedność.

Nasz wieloletni duszpasterz o. Wiesław Kulisz SJ, działalność DA KUL przedstawiał przy pomocy trzech kręgów często zazębiających się ze sobą.

Pierwszy krąg, najszerszy, to wspólne Eucharystie które nas jednoczą, posługa sakramentalna, kierownictwo duchowe, różne formy rekolekcji (ignacjańskie w ciągu życia, adwentowe, wielkopostne, seminarium Odnowy w Duchu Świętym), pielgrzymki, Wieczernik Wspólnoty Kościoła Akademickiego, Triduum Paschalne.

Drugi krąg to wszelkiego rodzaju katechezy, sesje, wykłady i inne formy służące do pogłębiania osobistej formacji. Poruszane są tematy bliskie życiu człowieka. W jego ramach organizowane są kursy przedmałżeńskie, kurs naturalnych metod planowania rodziny, sesja o rozeznawaniu powołania. Corocznie organizowane jest Forum Młodzieży Akademickiej, będące ogromnym przedsięwzięciem, na które składają się liczne wykłady, prelekcje, dyskusje, koncerty, projekcje filmów, przedstawienia teatralne. Ogromnym zainteresowaniem cieszą się też wykłady z cyklu “Duchowość kobiety i mężczyzny”, gromadzące po kilkaset osób. Organizowane są szkoły modlitwy i szkoły liturgiczne.

Trzeci krąg, jest najbliższy celowi duszpasterstwa, czyli budowaniu wspólnoty w Kościele. W jego ramach działa wiele wspólnot odznaczających się różnymi charyzmatami. Wśród nich są: Wspólnota Życia Chrześcijańskiego, Odnowa w Duchu Świętym, Ruch Światło – Życie, Grupa misyjna, Frassatianum, Lektorzy.

Każdy tutaj może znaleźć miejsce dla wzrastania w wierze, umacniania relacji z Bogiem i drugim człowiekiem, poprzez modlitwę, ewangelizację, refleksję i dalej ku wolontariatowi i zaangażowaniu na rzecz innych, np. sekretariat, herbaciarnia, księgarenka.

Frassatianum

Jedną ze wspólnot jest stowarzyszenie Frassatianum. Warto o nim więcej powiedzieć z uwagi na fakt, że bł. Piotr Jerzy Frassati jest patronem naszego duszpasterstwa. Działa ono od 1997 r. Inicjatorami tego stowarzyszenia były osoby zainspirowane postacią owego młodego studenta, którego Jan Paweł II nazwał człowiekiem ośmiu błogosławieństw.

Piotr Jerzy był bardzo aktywny i energiczny. Kochał sport, jeździł na nartach, chodził po górach. Jego postać intryguje. Błogosławiony, młody, żyjący odważnie, kochający góry, trochę niepasujący do portretów typowych świętych z “aureolką”. Na zdjęciu jego postać przedstawiona jest na tle gór, z czekanem w ręku, przez co staje się bliższy młodemu człowiekowi – studentowi. Siłę czerpał z Eucharystii i tak umocniony szedł do ludzi. Chciał pomagać bliźniemu, szczególnie tej pomocy potrzebującemu. On inspiruje i zachęca do wychodzenia do drugiego człowieka, bo świętość to Ewangelia wcielona w życie.

Cele stowarzyszenia opierają się na przybliżaniu postaci błogosławionego i chrześcijańskiej wizji człowieka. We Frassatianum jest realizowana formacja, w której szczególny nacisk kładzie się na nauczanie Ojca Świętego. Nieobca jest mu też duchowość ignacjańska, co po części wynika z tego, że Piotr Jerzy uczestniczył w rekolekcjach ignacjańskich, a po części dlatego, że naszymi duszpasterzami są jezuici. Szczególnym rysem stowarzyszenia jest wolontariat realizowany na wzór Frassatiego i w myśl jego maksymy: Modlitwa, ofiara, działanie.

Wyraża się on w chodzeniu do domu pomocy społecznej, przedszkoli, świetlic, aby być z tymi, którzy potrzebują pomocy. Każdego roku, w ramach Triduum ku czci bł. Piotra Jerzego, organizowana jest aukcja obrazów, zdjęć, z której dochód przeznaczany jest na konkretny cel, np. rehabilitacja, zakup wózka inwalidzkiego. W planach stowarzyszenia jest utworzenie centrum wolontariatu akademickiego, aby wolontariuszami byli nie tylko członkowie stowarzyszenia, ale także inni studenci.

Dość prężnie rozwija się także działalność wydawnicza Frassatianum, w ramach której wydana została książka mówiąca o życiu bł. Piotra Jerzego – “Chciałbym powędrować dalej”, autorstwa Pawła Nowika. Wydawane jest też pismo społeczno-kulturalne – “Brama trzeciego tysiąclecia”.

Co roku w maju organizowane jest Triduum ku czci naszego patrona. Jest to czas wspólnej modlitwy, rozgrywek sportowych o fajkę Piotra Jerzego, przedstawień i wspomnianych aukcji charytatywnych. W niedawno obchodzonym dziesięcioleciu kultu błogosławionego uczestniczył gość specjalny – siostrzenica błogosławionego – pani Wanda Gawrońska na stałe mieszkająca w Rzymie.

Centrum dowodzenia

Niełatwo jest ogarnąć to wszystko, co dzieje się w naszym duszpasterstwie, jednak funkcjonuje ono sprawnie dzięki zaangażowaniu naszych ojców jezuitów: o. Andrzeja Batorskiego – superiora, o. Roberta Bujaka, o. Piotra Lenarta, którzy jak mówi o. Robert, są wszystkim dla wszystkich.

Sami przyznają, że nie jest to praca łatwa, bo jest jej dużo. Ale według nich jest w niej coś takiego, że jeżeli się nawzajem nie oszczędzamy w dawaniu siebie to możemy, siebie dając, bardzo wiele też otrzymać.

Ojcowie są bardzo otwarci na nasze propozycje i sugestie. Zawsze służą radą, pomocą i wsparciem. Dzięki temu mamy szansę nauczyć się samodzielności, odpowiedzialności i zyskać pewność siebie. Wyrazem tego jest comiesięczna rada przedstawicieli poszczególnych grup, na której są omawiane wszelkie pomysły, które następnie są realizowane.

Szczególnie pomocny w koordynacji funkcjonowania duszpasterstwa jest sekretariat, w którym pracują studenci. Można tutaj uzyskać wszelkie informacje o tym, co dzieje się w naszym DA. Czasami można odnieść wrażenie, że chyba tylko Sekretariat ONZ ma więcej pracy niż nasz duszpasterski.

Duszpasterstwo ciemnych typów

W naszej wspólnocie duszpasterskiej ważna jest nie tylko modlitwa i formacja we wspólnotach, ale także zabawa i radość przebywania ze sobą. Jest to próba kontynuacji stowarzyszenia Ciemnych Typów, które wraz ze swoimi przyjaciółmi założył Frassati. Dzielili się wiarą, chodzili po górach, cieszyli się życiem i czasem spędzanym razem. My także podzielamy taki ideał, czego wyrazem są wspólne wyjazdy w góry, wędrówki wąwozami, ogniska, karaoke, wieczorki, dyskoteki, bale, wyjścia do kina czy teatru. Wszystko zależy od naszych pomysłów i chęci.

W podziemiach obok kościoła akademickiego, znajduje się “Herbaciarnia u Świętoszka”. Jest to miejsce, do którego przychodzą nie tylko osoby związane ze wspólnotą, ale także inni studenci. Dla niektórych jest to może pierwszy kontakt z naszym duszpasterstwem. Herbaciarnia jest miejscem otwartym dla wszystkich. Spotykamy się tutaj z przyjaciółmi przy herbacie, rozmawiamy, cieszymy się sobą.

Duszpasterstwo Akademickie KUL to przede wszystkim ludzie, którzy chcą coś zrobić ze swoim życiem i coś zrobić dla innych, którzy wierzą, że można bardziej, że można głębiej wierzyć i kochać… To ludzie zgromadzeni wokół Jezusa, którzy swoim życiem chcą dawać świadectwo wiary innym.

Miałyśmy to szczęście trafić do tego duszpasterstwa, ale już niedługo skończy się ten etap w naszym życiu. Trzeba będzie powędrować dalej i dopiero wtedy w pełni okaże się jak wykorzystałyśmy ten czas naszej obecności w tym miejscu. To, czego się tutaj nauczyłyśmy, czego doświadczyłyśmy, pozostanie w nas i mamy nadzieję, że będzie owocować.

Iwona Kurowska
Edyta Lorenc